دكتر فهیمه فرهمند پور:

نگرش ما به زن متأثر ازاسرائیلیات است

فرهنگ عرفی ما بیشتر تابع اسرائیلیات و اندیشه‌های تحریف شده تورات است و این فرهنگ عرفی در تولیدات فرهنگی از جمله فیلم‌های سینمایی وسریال‌ها بازتولید وبه همین خاطر در این آثار، شیطان عمدتا در صورت یك زن متجلی می شود.

به گزارش مركز ارتباطات و اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها (مأوا) دكتر فهیمه فرهمندپور، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران كه در جمع دانشجویان شركت كننده در هشتمین اردوی سیاسی در كارگاه«زن دراسلام» (نقش ‌ها و مسئولیت‌ها) سخن می‌گفت،بااشاره به ضرورت مقدم دانستن مبانی تكوینی جنسیت بر مباحث تشریعی گفت:‌ امروز این سوال مطرح است كه آیادر نگاه دینی زن از حیث آفرینش، متفاوت از مرد است یا نه، زیرا می‌بینیم كه مباحث تكوینی بر تشریعی سایه می‌اندازد و این ابهام پیش می‌آید كه نكند نصف بودن دیه و ارث زن یا گاهی مورد قبول قرار نگرفتن شهادت زن نشانه این است كه زنان در نگاه دینی نصف مردان مورد توجه هستند و گاهی حتی مورد اعتماد خداوند قرار نمی‌گیرند.

دكتر فرهمندپور با بیان این كه گاهی رسوبات فرهنگی به نام آموزه‌های دینی به اذهان القا می شود، گفت: امروز در جامعه ما با توهم دینداری روبرو هستیم و گاهی مواریث غلط فرهنگی را با آموزه‌های وحیانی به اشتباه می‌گیریم، مواریثی كه متأثر از مفاهیم تحریف شده تورات است.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به این كه آفرینش حوا از گل رقیق شده آدم یكی از مفاهیمی است كه در تورات مطرح شده است، گفت: رسوب این مفاهیم به خوبی در فرهنگ غربی قابل ارزیابی است و در 150-100 سال پیش یكی از مباحث اروپا این بود كه آیا اصلا زن را می توان انسان تصور كرد یا نه، زن از حیوان فراتر و از مرد فروتر است.وی تعبیر قرآن درباره آفرینش انسان را بسیار متعالی خواند و اظهار داشت:‌ قرآن از تعبیر «نفس» درباره زن استفاده می‌كند، یعنی زن از جنس مرد آفریده شده است، زن هم نه از مرد برتر است و نه فروتر. عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: از نگاه قرآن عصاره وجود زن و مرد متفاوت نیست اما گاهی «اسرائیلیات» (داستان‌های یهودی كه به شكل حدیث جعلی درآمده‌اند) در فرهنگ ما رنگ و بوی دین و قالب «قال رسول ا... (ص) وقال الصادق(ع)» به خودمی‌گیرد.دكتر فرهمند پور با بیان این كه متأسفانه فرهنگ عرفی ما بیشتر تابع اسرائیلیات و اندیشه‌های تحریف شده تورات است، گفت: این فرهنگ عرفی در تولیدات فرهنگی از جمله فیلم‌های سینمایی و سریال‌ها بازتولید و شیطان عمدتا در صورت یك زن متجلی می شود.

وی با نقد نظری كه زنان را «ناقص ایمان» می داند، اظهار داشت: قرآن وقتی می خواهد نمونه آرمانی و مصداق كاملی از ایمان را مثال بزند از زن مومن فرعون نام می برد، در حالی كه طبیعتا نمی توان موجود ناقص ایمان را مصداق نمونه آرمانی دانست. عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، علم، ایمان و اخلاق را گوهر روحانی و موهبت الهی دانست كه بر زن و مرد یكسان فرو می بارد و گفت:‌تفاوت های تشریعی را بر مباحث تكوینی ارجاع ندهیم،زن در حقوق، تكلیف، علم، ایمان و آفرینش با مرد یكسان است و اگر تفاوت‌هایی هم در این زمینه وجود دارد شكلی است.وی قیاس نظام تشریعی و حقوق و تكالیف مندرج در آن در آموزه‌های اسلامی و غربی را بدون در نظر گرفتن مختصات جامع هر دو نظام غیر ممكن دانست وگفت: ما بایدكل نظام و ساختار حقوق اسلام را با كل نظام حقوقی غرب مقایسه كنیم، به عبارت دیگر باید به داده‌ها و گرفته‌ها همزمان توجه شود امام ذهن ما در بسیاری از موارد صرفا به داده ها معطوف می شود.

دكتر فرهمندپور با اشاره به این كه شهید مطهری جزو معدود كسانی است كه نگاه نظام مند به مباحث حقوقی زنان در اسلام داشت، گفت: با توجه به اقتضائات زمانی امروز باید تلاش وسیعی برای ارائه مدل علمی، متعادل و متوازن از نظم جامعه حقوقی زنان كه در برگیرنده حقوق و تكالیف آن ها باشد صورت گیرد.وی افزود: برای رسیدن به چنین چشم اندازی باید با نگاه كلان و دراز مدت، منفعت طلبی جای خود را به مصلحت گرایی بدهد و عدالت طلبی جای جنسیت گرایی بنشیند.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در ادامه تصریح كرد: اگر توازن نظم حقوق و تكالیف برقرار نشود در خانواده‌ها با «مردسالاری» یا «زن سالاری» مواجه می‌شویم، از طرف دیگر امكان بروز و ظهور تفكرات «فمنیستی» فراهم می شود، كه البته امروز زنان غربی جدی ترین انتقادات را درباره مبانی اندیشه های فمنیستی مطرح می كنند.

وی با اشاره به این كه آن چه امروز در باره زنان به اجرا در می‌آید صورتی ناقص از نظام حقوق زن در اسلام است، به لزوم تأسیس نهادهای جدید و با تعریف ساختارهای موجود فرهنگی، اقتصادی،اجتماعی‌ و سیاسی در راستای تحقق مدل مطلوب پرداخت و گفت: در اسلام تأمین معاش خانواده، كار در خانه یا بیرون، نگهداری و شیردادن به بچه و نظایر آن از وظایف زن نیست، طبیعی است این سوال پیش می‌آید كه «پس وظیفه زن چیست؟» این جا ما با یك خلاء روبرو هستیم. وی افزود: ما از یك سو می گوییم كار در خانه وظیفه زن نیست و از سوی دیگر در ارزش گذاری زن به كار او در خانه استناد می كنیم، مهریه كه قانون شرع و جهیزیه سنتی عرفی است نقش هایشان را با هم جا به جا می كنند .به مهریه كه می‌رسیم می‌گوییم«چه كسی داده، چه كسی گرفته» اما در جهیزیه می گوییم« اگر نباشد دختر نمی تواند به خانه بخت برود» ، در صورتی كه سنت اهل بیت (ع) این بود كه بلافاصله پس از ازدواج مهریه همسرشان را پرداخت می كردند.دكتر فرهمند‌پور افزود: ما به اسلامی كه می گوید «ارث زن نصف ارث مرد است» عمل می كنیم اما آموزه ای كه «مهریه زن را عندالمطالبه می داند، كنار می گذاریم».دكتر فرهمند پور گفت: آنچه زن را به مرد در خانواده پیوند می دهد اتوكشیدن و غذا پختن و ارتباط جنسی نیست این جا به تعبیر حافظ یك «آن» گم شده است، آنی كه همان انس و آرامش است، این انس و آرامش مثل نخ نبات اعضای خانواده را دور هم جمع می كند.

منبع:ایراندخت-دو ماهنامه علمی فرهنگی