هشتم محرم، یوم العباس در زنجان
کاروان کربلا آرام آرام، پیش می رود، علم هنوز برالفراشته است و علمدار هنوز زنده هست. هر چند که آب را بر کاران عشق بسته اند اما عمو هنوز هست،حضور عمو یعنی امید به زندگی...
به یاد عباس بن علی سالیان سال است که به امید جانی دوباره گرفتن در یکی از شهرهای ایران، شهری که پایتخت ایران است، پایتخت شور و شعور حسینی ایران خیل عظیمی از مردم به نام عباس ناله سر می دهند و فریاد واعطشا سر می زنند، آری از زنجان می گویم و از دسته عظیم و تجمع بزرگ عصر روز هشتم محرم آن.
طبق یک سنت دیرینه ، همه ساله هشتم ماه محرم، مقارن با شب تاسوعای حسینی، خیل عاشقان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و قمرمنیر بنی هاشم حضرت ابالفضلالعباس(ع) در قالب دسته عظیم عزاداری از حسینیه اعظم زنجان بطرف امامزاده حضرت سید ابراهیم(ع) حرکت میکنند. این روز در زنجان به یوم الابالفضل مشهور است. در مسیر این دسته هزاران راس قربانی اعم از شتر ، گاو و گوسفند ذبح میشود. همچنین در طول مسیر حرکت مردم زنجان و دیگر میهمانانی که از راههای دور و نزدیک به زنجان آمدهاند نذورات نقدی خود را به اکیپهای ثابت و سیار جمعآوری نذورات تقدیم میکنند. عظمت و شکوه این برنامه و حضور دهها هزار نفری مردم به قدری است که نظیر آن در هیچ کجای ایران دیده نشده است، به همین جهت اسفندماه سال 87 با حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی این برنامه به عنوان دهمین میراث معنوی کشور ثبت گردید. به همین جهت زنجان در بین محافل مذهبی و فرهنگی کشور به عنوان پایتخت شور حسینی شناخته میشود.
حسینیه اعظم زنجان که در سال 87بعنوان دهمین میراث معنوی به ثبت رسیده امروزه یکی از بزرگترین مراکز بزرگ شیعیان به حساب می آید.برای اطلاع بیشتر به توضیحاتی درباره میراث معنوی و حسنیه اعظم زنجان به مطالب ذیل اشاره میکنیم.
ميراث معنوي"، موضوعي است که از چندين سال پيش در بخش فرهنگي يونسکو براي حفاظت از ميراث فرهنگي معنوي تمام ملتها، تعريف شده و از آن پس براي اين امر، برنامهريزيهاي لازم انجام ميشود.
يونسکو، در کنوانسيون ميراث معنوي سال 2003، ميراث معنوي يا ميراث غيرملموس را رفتارها، شيوهها، ارائه نمودها، دانش، مهارتها و نيز وسايل، اشياء و مصنوعات دستي و فضاهاي فرهنگي مرتبط با آنها ميداند که جوامع و گروهها، آنها را بهعنوان بخشي از ميراث فرهنگي خود ميشناسند.
اين ميراث معنوي غيرمادي از نسلي به نسل ديگر منتقل ميشود و به طور مداوم توسط گروهها و جوامع در برابر محيط، طبيعت و تاريخ آنها، مجدداً خلق و آفريده ميشود.
منطقه زنجان، آيينهاي عزاداري ماه محرم همه ساله در سراسر ايران با شور و عشق خاص مردم به اباعبدالله الحسين(ع) برگزار ميشود. اين دستهها از ديرباز همواره در قالب هياتهاي مذهبي و راهاندازي دستهجات و تکايا برگزار شده است.
در همين راستا، "مراسم عزاداري حسينيه اعظم زنجان"، که در هشتمين روز ماه محرم در زنجان برگزار ميشود، در تاريخ 15 ديماه 87 با شماره ثبتي 10 به عنوان دهمين مورد از ميراث معنوي ثبت شده در کشور و نخستين گونه از جنبه منحصر بهفرد آيينهاي عزاداري در فهرست ميراث معنوي کشور است كه به ثبت رسيد.
ويژگيهاي مراسم حسينيه اعظم زنجان
هر ساله از اول تا سيزدهم محرم، مراسم عزاداري حسينيه در زنجان برگزار ميشود و مهمترين و باعظمتترين روز برگزاري آن، هشتم محرم(شب تاسوعا) است.اين مراسم سالهاست شکوه و عظمت خاص خود را دارد و ميرود تا سال به سال با افزايش خيل عظيم عزاداران شرکتکننده، به عنوان بزرگترين مجمع عاشقان امام حسين (ع) در جهان شناخته شود.
با اينکه زنجان از نظر وسعت شهر کوچکي است؛ اما سالهاست که در اين دسته عزاداري بيش از 200 هزار نفر شرکت ميکنند. جذب گردشگر مذهبي، گوياي آن است که مردم از اقصي نقاط کشور و حتي بسياري از کشورهاي خارجي براي شرکت در اين حرکت عظيم، به شهر زنجان ميآيند تا خود را در درياي خروشان عزاداران ابا عبدالله الحسين(ع) غرق کنند. در طي اين چند روز، مردم به سبب اعتقادات و باورهاي قلبي خود قرباني و نذوراتي را به اين حسينيه اهدا ميکنند. از ديگر جنبههاي حائز اهميت اين مراسم، تعداد قرباني ذبح شده است که حسينيه اعظم زنجان را به عنوان دومين قربانگاه جهان اسلام بعد از منا در مکه(سالانه بيشاز 7 هزار راس قرباني) و نخستين قربانگاه در جهان تشيع مبدل ساخته است.
حضور گسترده زنان در حاشيه اين مراسم از ديگر امور منحصر بهفرد اين مراسم است. البته در گذشته زنان تنها به عنوان تماشاگر در اين مراسم حضور مييافتند، اما از سال قبل زنان نيز توانستند به صورت يک دسته مجزا در پشت سر دسته حرکت کنند که اين امر، به عنوان الگوي زيبنده پرچمدار کربلا حضرت زينب(س)، معنويت خاصي به اين مراسم ميدهد. تاريخي بودن مراسم حسينيه بر اساس تحقيقات به عمل آمده، ثابت شده است، به گونهاي که برخي مورخان قدمت برگزاري اين مراسم را حداقل از زمان قاجار ميدانند که اين مراسم در حسينيه برگزار ميشده است.
جايگاه دين اسلام و سادگي و بيپيرايگي انجام مراسم، باعث شده که اين رونق رو به افزايش مراسم، هر سال نسبت به سال قبل بيشتر شود.
مطالب مرتبط:
فروش گوسفندان نذرى در مسجد حسينيه اعظم زنجان از 12 آذرماه امسال شروع مى شود
اعلام ویِژه برنامه شبهای محرم در حسینیه اعظم زنجان
. زنجان از امروز به مدت 2 روز میزبان خادمان حرم قدس رضوی است .









